صفحه اصلي > + قوانین جدید > رأی شماره ۳۶۱ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع عدم ابطال بخشنامه شماره ۴/۹۴۶۹۷ـ۱۲/۵/۱۳۹۰ اداره کل آموزش و پروش استان تهران در قسمت تعیین شهریه ثابت و ابطال بند ۷ بخشنامه مذکور مبنی بر رایگان اعلام کردن شهریه ثابت تحصیل مدرسه های استعدادهای درخشان برا

رأی شماره ۳۶۱ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع عدم ابطال بخشنامه شماره ۴/۹۴۶۹۷ـ۱۲/۵/۱۳۹۰ اداره کل آموزش و پروش استان تهران در قسمت تعیین شهریه ثابت و ابطال بند ۷ بخشنامه مذکور مبنی بر رایگان اعلام کردن شهریه ثابت تحصیل مدرسه های استعدادهای درخشان برا


21 آبان 1392. نويسنده: admin

شماره هـ/۹۰/۱۰۵۶ ۵/۶/۱۳۹۲

رأی شماره ۳۶۱ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع عدم ابطال بخشنامه شماره ۴/۹۴۶۹۷ـ۱۲/۵/۱۳۹۰ اداره کل آموزش و پروش استان تهران در قسمت تعیین شهریه ثابت و ابطال بند ۷ بخشنامه مذکور مبنی بر رایگان اعلام کردن شهریه ثابت تحصیل مدرسه های استعدادهای درخشان برای فرزندان فرهنگیان

 

تاریخ دادنامه: ۲۱/۵/۱۳۹۲ شماره دادنامه: ۳۶۱ کلاسه پرونده: ۹۰/۱۰۵۶

مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

شاکی: آقای فریدون هدایتی

موضوع شکایت و خواسته: ۱ـ ابطال بخشنامه شماره ۴/۹۴۶۹۷ـ ۱۲/۵/۱۳۹۰ اداره کل آموزش و پرورش اسـتان تهران در قسمت تعیین شهریه ثابت و بند ۷ بخشنامه مذکور ۲ـ ابطال مصوبه مورخ ۳۰/۵/۱۳۷۵ هیأت امنای سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان

گردش کار: آقای فریدون هدایتی به موجب دادخواستی ابطال بخشنامه شماره ۴/۹۴۶۹۷ـ ۱۲/۵/۱۳۹۰ اداره کل آموزش و پرورش در قسمت تعیین شهریه ثابت و بند ۷ بخشنامه مذکور و ابطال مصوبه مورخ ۳۰/۵/۱۳۷۵ هیأت امنای سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته توضیح داده است که:

«با اهداء سلام توقیراً به استحضار می رساند اینجانب از ایثارگران دفاع مقدس، رزمنده و جانباز فاقد پرونده در بنیاد شهید و فرزند شهید می باشم و کارمند نیروهای مسلح جمهوری اسلامی می باشم.

قابل ذکر است فرزندم در سال ۱۳۸۹ با توجه به برگزاری مسابقات ورودی در مرکز استعدادهای درخشان از طریق آموزش و پرورش واحد سنجش پذیرفته و موفق به ثبت نام در مدرسه راهنمایی علامه حلی منطقه ۱۴ آموزش و پرورش تهران گردیده مبلغ شهریه را بدون در نظر گرفتن هزینه ایاب و ذهاب و تغذیه و «نهار» چون مدت آموزش طولانی تر است از مدارس عالی دولتی مبلغ سیزده میلیون ریال شهریه ثابت و فوق برنامه اخذ نموده اند در سال جاری به مدرسه مراجعه و متوجه شدم که اداره کل آموزش و پرورش تهران با ابلاغ بخشنامه به شماره ۴/۹۴۶۹۷ـ ۱۲/۵/۱۳۹۰ مبلغ یک میلیون و هشتصد هزار تومان درخواست شهریه نموده اند با توجه به این که وزیر آموزش و پرورش از اعضای هیأت دولت می باشد و خودش سقف پرداختی به کارکنان دولت را ۱۰ درصد به عنوان طرح پیشنهادی به مجلس پیشنهاد و تصویب می نماید ولی متأسفانه در وزارتخانه تحت امر ایشان ۴۸% اضافه شهریه مغایر با عمل خودش می باشد که این موضوع از وظیفه سایر نهادهای نظارتی است ولی این بخشنامه دارای دو ایراد قانونی می باشد که موجب ابطال بخشنامه را فراهم می سازد. اولاً: آنچه از اسم این سازمان برمی آید سازمان ملی استعدادهای درخشان واژه ملی حکایت از کاملاً دولتی بودن این سازمان دارد و آموزش رایگان نیز می بایست از مأموریت های این سازمان باشد و پرداخت شهریه ثابت علی الخصوص به استناد اصل ۳ قانون اساسی بند ۳ و اصل ۳۰ قانون اساسی مغایر اصول وظایف آموزش و پرورش می باشد.

متن بخشنامه شماره ۴/۹۴۶۹۷ ـ ۱۲/۵/۱۳۹۰ سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان به قرار زیر است:

«به استناد مصوبه جلسه مورخ ۳۰/۵/۱۳۷۵ هیأت امنای سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان شهریه سال ۱۳۹۱ـ۱۳۹۰ آن واحد آموزش به شرح ذیل می باشد:

شهریه ثابت: ۰۰۰/۰۰۰/۱۱ ریال

شهریه فوق برنامه: ۰۰۰/۰۰۰/۷ ریال

شهریه کنکور:

۱ـ شهریه باید توسط ولی دانش آموز به حساب شماره ۴۱۵۰۱۳۵۱۶۹۰۰۶ بانک ملی شعبه بلوار ابوذر واریز و رسید آن تحویل مدرسه گردد.

۲ـ دریافت هر گونه وجه بیش از شهریه (ثابت و فوق برنامه) ممنوع است.

۳ـ انعقاد قرارداد دریافت شهریه در دو نسخه با ولی دانش آموز الزامی است.

۴ـ استفاده از خدماتی از قبیل لباس فرم یک شکل، تغذیه و سرویس رفت و آمد کاملاً اختیاری است و ثبت نام مشروط به استفاده از آنها نمی باشد.

۵ ـ به منظور شفاف سازی و نظارت دقیق، عناوین و ساعات فعالیت های فوق برنامه مدرسه (بابت شهریه دریافتی) در هنگام ثبت نام در اختیار ولی دانش آموز قرار گیرد.

۶ ـ دریافت کمک های مردمی صرفاً به صورت داوطلبانه و پس از شروع سال تحصیلی امکان پذیر است.

۷ـ شهریه ثابت برای فرزندان فرهنگیان رایگان می باشد.»

همچنین شاکی به موجب لایحه ثبت شده در دفتر اندیکاتور هیأت عمومی به شماره ۵۸۰۱۳۰۴ ـ ۲۵/۱۰/۱۳۹۰ مجدداً توضیح داده است که:

«با اهداء سلام معروض می دارد پیرو پرونده کلاسه ۹۰/۱۰۵۶ متشکله در آن هیأت که برابر بخشنامه شماره ۴/۹۴۶۹۷ـ۱۲/۵/۱۳۹۰ که مستند به مصوبه جلسه مورخ ۳۰/۵/۱۳۷۵ هیأت امنای سازمان ملی استعدادهای درخشان در خصوص شهریه تصویب شده است ابطال مصوبات جلسه مورخ ۳۰/۵/۱۳۷۵ در خصوص شهریه مدارس استعدادهای درخشان حسب دادخواست تقدیمی مورد استدعاست.»

در پاسخ به شکایت مذکور، رئیس مرکز ملی پرورش استعدادهای درخشان و دانش پژوهان جوان وزارت آموزش و پرورش به موجب لایحه شماره ۴۹۵۴/۱۰۴ـ ۱۹/۱/۱۳۹۲ توضیح داده است که:

«احتراماً، عطف به نامه شماره ۹۰۰۹۹۸۰۹۰۰۰۷۹۳۹۲ـ ۲۵/۱۰/۱۳۹۰ در خصوص شکایت آقای فریدون هدایتی به خواسته ابطال بند ۷ نامه شماره ۴/۹۴۶۹۷ ـ ۱۲/۵/۱۳۹۰ اداره کل آموزش وپرورش استان تهران اعلام می دارد.

ایراد شکلی:

بر اساس ماده ۳۸ قانون دیوان عدالت اداری در مورد ابطال مصوبات، موارد مغایرت مصوبه با شرع یا قانون یا خروج از اختیارات و همچنین ماده قانون یا حکم شرعی که اعلام مغایرت مصوبه با آن شده باید ذکر شود، در نتیجه ضروری است با عنایت به این که چنین تصریحی در متن دادخواست شاکی وجود ندارد و صرفاً به عمومات قانون اساسی اشاره شده است و به مواد قانونی که مصوبه مذکور مغایر آن باشد اشاره ای نشده و رفع نقص نیز در این راستا صورت نگرفته است لذا تقاضای رد درخواست مورد استدعاست.

پاسخ در ماهیت:

۱ـ همان گونه که مستحضرید استناد صرف به اصول قانون اساسی و صدور رأی به استناد آن (توسط دیوان عدالت اداری) بدون ذکر قوانین موضوعه دیگر از مباحث اختلافی است. لازم به ذکر است وفق مفهوم مخالف اصطلاح تبعیض ناروا که در قانون اساسی ذکر شده است موارد زیادی وجود دارد که تبعیض بوده لیکن از مصادیق تبعیض روا است از جمله تخفیفات مصرح در امور مالیاتی، عوارض و یا سهمیه های استخدامی و ... بنابراین اصل تبعیض روا در قوانین مدون جمهوری اسلامی پذیرفته شده است، معافیت مذکور در بخشنامه مورد اعتراض، به دلیل این امر صادر شده است که اولاً: بخش عظیمی از مبالغ مصوب برای این گونه مدارس و سرانه پرداختی به آنها، از محل سرانه مصوب و رفاهیات فرهنگیان پرداخت می شود در حالی که مردم عادی چنین سهمی را از اعتبارات دولتی آموزش و پرورش ندارند. ثانیاً: وزیر آموزش و پرورش برای هوشمندسازی مدارس استعدادهای درخشان، حمایت ها و دستورات ویژه داده تا معافیت فرهنگیان از پرداخت بخشی از شهریه جبران شود و این موضوع باعث شده که مدارس استعدادهای درخشان ۴۰% بیشتر از سایر مدارس از نعمت و فرصت هوشمندسازی بهره مند گردند و همچنین به جلوگیری از تبعیض بین دانش آموزان، مبلغی را نیز به عنوان کمک سرانه به حساب مدارس استعدادهای درخشان از طرف دستگاه واریز شده که همه اینها باعث گردیده ۸۳% مدارس استعدادهای درخشان از این محل ها، هوشمندسازی شوند. لذا مشاهده می فرمایید نه تنها تبعیض ناروا در این موضوع مصداق ندارد بلکه طرق جبران و پرداخت ها نیز پیش بینی شده است.

۲ـ به موجب ماده ۷ اساسنامه سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان تصویب بودجه و ضوابط مالی سازمان اعم از اداره سازمان و مسایل آموزشی و پرورشی در صلاحیت هیأت امنا بوده که در راستای اختیار قانونی مذکور و سیاست های حمایتی وزارت آموزش و پرورش در خصوص تخفیف شهریه فرهنگیان اتخاذ تصمیم شده است.

۳ـ به استناد تبصره ماده ۱۰ اساسنامه مزبور «... مبالغی که به پیشنهاد رئیس سازمان و تصویب هیأت امنا از دانش آموزان و کارآموزان و سایر افرادی که به آنها خدمتی ارائه می شود اخذ می گردد، مطابق آیین نامه مالی سازمان هزینه خواهد شد.» بر اساس این مقرره اخذ اصل شهریه (کمک) تجویز گردیده لذا ایرادی از این جهت نیز وارد نمی باشد از طرف دیگر با توجه به این که اصل اخذ وجه قانونی است، بنابراین چگونگی اخذ و میزان آن نیز محل ایراد نمی باشد به عبارت دیگر سازمان در جهت اخذ شهریه، فرهنگیان را از پرداخت شهریه ثابت حسب ظاهر معاف دانسته که منطبق با مقرره صدرالذکر می باشد. در تایید این رویکرد قانونی، دادنامه شماره ۱۴۳۴ و ۱۴۳۳ و ۱۴۳۲ـ ۵/۱۲/۱۳۸۶ از هیأت عمومی دیوان عدالت اداری صادر گردیده است و معافیت از پرداخت و تخفیف در میزان شهریه که قبلاً مورد اعتراض واقع شده را مغایر با قانون ندانسته است، تقدیم حضور می گردد.

با عنایت به مراتب صدرالذکر اولاً: اصل اخذ شهریه قانونی است ثانیاً: معافیت از پرداخت و تخفیف در میزان آن هم قانونی و منطبق با رأی مورد اشاره هیأت عمومی دیوان عدالت اداری است. لذا رد شکایت شاکی مورد استدعاست.»

هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ یاد شده با حضور رؤسا، مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد. پس از بحث و بررسی، با اکثریت آراء به شرح آینده به صدور رأی مبادرت می ‎ کند.

رأی هیأت عمومی

اولاً: در خصوص درخواست ابطال مصوبه مورخ ۳۰/۵/۱۳۷۵ هیأت امنای سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان، با توجه به این که پیش از این هیأت عمومی دیوان عدالت اداری به موجب رأی شماره ۱۴۳۴ و ۱۴۳۳ و ۱۴۳۲ـ ۵/۱۲/۱۳۸۶ مصوبه مذکور را خلاف قانون تشخیص نداده و ابطال نکرده است، بنابراین موضوع تابع امر مختوم است و رسیدگی به آن را منتفی می داند موجبی برای اظهارنظر مجدد وجود ندارد.

ثانیاً: با توجه به این که در مصوبه مورخ ۳۰/۵/۱۳۷۵ هیأت امنای سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان، پرداخت حق الثبت یا شهریه مورد پذیرش قرار گرفته است و هیأت عمومی دیوان عدالت اداری به موجب رأی شماره ۱۴۳۴ و ۱۴۳۳، ۱۴۳۲ـ ۵/۱۲/۱۳۸۶ مصوبه مذکور را ابطال نکرده است، اداره کل آموزش و پرورش استان تهران در راستای مصوبه مورخ ۳۰/۵/۱۳۷۵ هیأت امنای سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان به موجب بخشنامه شماره ۴/۹۴۶۹۷ ـ ۱۲/۵/۱۳۹۰ برای تحصیل در مدرسه استعدادهای درخشان تعیین شهریه ثابت کرده است، بنابراین بخشنامه مذکور قابل ابطال تشخیص نمی شود.

رئیس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری ـ محمدجعفر منتظری


بازگشت