يكي از قديميترين اسنادي كه نشانگر وجود قاعده تابعيت در ايران است، دستخطي به تاريخ 1308(هـ.ق) از ناصرالدين شاه است كه به موجب آن تماميزنهاي ايراني كه شوهر خارجي اختيار كرده باشند يكي از قديمي


ثبت نام در سایت    ورود به سیستم
اجازه


تابعیت و آثار آن

رده: + مجموعه مقالات / حقوق بين الملل خصوصی
يكي از قديمي‌ترين اسنادي كه نشانگر وجود قاعده تابعيت در ايران است، دستخطي به تاريخ 1308(هـ‌.‌ق) از ناصرالدين شاه است كه به موجب آن تمامي‌زن‌هاي ايراني كه شوهر خارجي اختيار كرده باشند بعد از فوت شوهر بايد به تابعيت دولت ايران شناخته شوند.در تاريخ 1317(هـ . ق) فرماني تحت عنوان قانون تابعيت صادر شد و اصل خون و اصل خاك در آن مورد توجه واقع شد.در اصل 24 متمم قانون اساسي مشروطيت، قاعده تابعيت مطرح شد و در ادامه آن در سال‌هاي 1304، 1308، 113(هـ . ش) قوانين مختلف درمورد قاعده تابعيت به تصويب و به مورد اجرا گذاشته شد. پس از پيروزي انقلاب اسلامي‌در سال 1357، قانونگذار در قانون اساسي جمهوري اسلامي‌در اصول 41 و 42 تابعيت ايران را كه حق مسلم هر شهروند ايراني است، مورد توجه قرار داد. در مورد تعريف تابعيت با وجود تعابير و تعاريف مختلف مي‌توان گفت: تابعيت، عبارت است از رابطه‌ سياسي، حقوقي، اجتماعي و معنوي كه بين يك شخص حقيقي يا حقوقي و يك دولت وجود داشته يا ايجاد شده كه هم دولت و هم اشخاص (اعم از حقيقي و حقوقي) را داراي حقوق و تكاليف در قبال يكديگر مي‌سازد.
سیاسی بودن این رابطه بدان جهت است که از قدرت و حاکمیت ناشی می‌شود. در قبال تبعیت شخص از دولت، دولت نیز متقابلا تبعه خود را حمایت می‌كند. چنین رابطه‌ای، شخص تبعه را مطمئن می‌سازد که در رفتار و دادوستدش با کشورهای خارجی و اتباع بیگانه، عندالاقتضا از حمایت سیاسی دولت متبوع خود، که به وسیله حقوق بین‌الملل شناخته شده، متمتع خواهد شد. رابطه بین دولت و شخص از آن جهت معنوی است که این تبعیت و حمایت مخصوص به مکان خاصی نیست . مثلا یک ایرانی هر کجای دنیا که باشد رابطه خود را با کشورش حفظ کرده و به کشور خود تعلق خاطر دارد. تابعيت يك رابطه بين‌المللي است، زيرا در نظام بين‌المللي، اتباع يك كشور از حمايت دولت متبوع خود در خارج از آن كشور برخوردار مي‌شوند. تابعيت يك رابطه داخلي است، زيرا در نظام داخلي، تبعه داراي حقوق سياسي مثل حق راي است. تابعيت، رابطه حقوقي است، زيرا اين رابطه موجد آثار حقوقي است.لذا در ارتباط با تابعیت در دنیای امروز با اصولی مواجه هستیم و آن اینکه اولا هر فردی باید تابعیتی داشته باشد. دوم اینکه هیچ فردی نباید بیش از یک تابعیت داشته باشد و سوم آنکه تابعیت یک امر همیشگی و زوال ناپذیر نیست. لذا همین که یک کودک به دنیا می‌آید به ناچار تابعیت دولتی به او تحمیل می‌شود . این یک رویه‌ای است که تقریبا همه کشور‌ها آن راپذیرفته‌اند . این تحمیل تابعیت به دو طریق خون و خاک امکان پذیر است.
سیستم خون که آن را تابعیت نسبی نیز می‌نامند عبارت از سیستمی است که در آن تابعیت از طریق نسب به طفل تحمیل می‌شود .
يعني طفل به محض تولد، تابعيت پدر يا مادرش را تحصيل خواهد كرد. اصل خون به محلي كه طفل در آنجا متولد مي‌شود، توجهي ندارد. تابعيت از طريق سيستم خاك، تابعيتي است كه شخص را از روي محل تولد وي، معلوم مي‌كند، يعني هر شخصي در هر محلي كه متولد مي‌شود، تابعيت كشور محل تولد خود را دارا مي‌شود، امروزه اكثر دولت‌ها به سيستم خاك عمل مي‌‌كنند.در بندهاي 5، 4، 3، 2 ماده 976 قانوني مدني به دو دسته تابعيت كه شامل تابعيت فردي كه پدرش ايراني و تابعيت ناشي از تولد يك فرد در ايران اشاره شده است. در بند 2 ماده 976 قانون مدني ايران، آمده است:«كساني كه پدر آنها ايراني است اعم از اينكه در ايران يا در خارجه متولد شده باشند» تبعه ايران محسوب مي‌شوند. اين نوع تابعيت را تحصيل تابعيت با اعمال سيستم خون مي‌نامند و طبق قانون ايران، فقط تابعيت از طريق پدر ايراني به طفل تحميل مي‌شود و تابعيت مادر به طفل منتقل نمي‌شود.
منبع- نویسنده: دانشنامه حقوق : http://lawwiki.ir

لایک و ارسال این مطلب در فیس بوک
ارسال این مطلب به یک دوست : File engine/modules/imp.send.news/send_news.php not found.
بازدید کننده گرامی ، شما به عضویت سایت در نیامده اید.
پیشنهاد می کنیم در سایت ثبت نام کنید و یا وارد سایت شوید.

دیدگاه شما
نام شما:
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم):
پررنگ کج خط دار خط دار در وسط | سمت چپ وسط سمت راست | قرار دادن شکلک قراردادن لینکقرار دادن لینک حفاظت شده انتخاب رنگ | پنهان کردن متن قراردادن نقل قول تبدیل نوشته ها به زبان روسی قراردادن Spoiler
سوال:
چهار بعلاوه چهار(به عدد)   پاسخ:
اشتراک ایمیل 

شما می توانید با ارسال ایمیل خود ، بصورت رایگان مشترک دانشنامه و انجمن شده و از بروزسانیها مطلع شوید. لازم به ذکر است ایمیل های ثبت شده به هیچ وجه منتشر نخواهد شد و کاربران میتوانند ایمیل خود را بدون دغدغه و ترس از انتشار ایمیلشان اقدام به اشتراک نمایند

بپرسيد،مشاوره حقوقي آنلاين - مرجع پاسخگويي به سوالات حقوقي ،کيفري،نيروهاي مسلح ، حقوق کار-پرسشهاي حقوقي