آیا ستاره دار بودن دانشجویان مغایر با قانون اساسی نیست؟ » دانشنامه کامل حقوقی


ثبت نام در سایت    ورود به سیستم
اجازه
» » آیا ستاره دار بودن دانشجویان مغایر با قانون اساسی نیست؟


آیا ستاره دار بودن دانشجویان مغایر با قانون اساسی نیست؟

رده: + مجموعه مقالات / حقوق اساسي

 

 

مسئله‌ دانشجویان ستاره‌دار شاید از همان سال 1385 که در کارنامه‌ قبولی کارشناسی ارشد برخی از دانشجویان لحاظ شد همیشه مجالی برای بحث‌های سیاسی بوده است و با نگرش‌های سیاسی مختلف به این مسئله پرداخته شده است اما جای بسی تاسف دارد که کمتر کسی از دید حقوقی به تحلیل این بحث نشسته است و پیگیری حقوقی آنچنانی نیز صورت نپذیرفته است. با توجّه به مبتلابه بودن این مسئله و همچنین اوج گرفتن مجدد این بحث پس از روی کار آمدن دولت جدید، این نوشتار به دنبال پاسخگویی به این سوال است که آیا ستاره‌دار بودن برخی از دانشجویان جدا از مغایرت با اصول کلی حقوقی، مغایرتی با قانون اساسی نیز دارد یا خیر؟

در ابتدا باید تعریفی از دانشجوی ستاره‌دار ارائه داد. از آنجا که وزارت علوم به عنوان مجری این طرح هیچ‌گاه تعریفی دقیق برای دانشجوی ستاره‌دار ارائه نکرده است، چاره‌ای نیست جز اینکه با چشم پوشی از برخی تعاریف بدبینانه با استقراء به این تعریف دست یابیم که «ستاره‌دار شدن دانشجو عبارت از آن است که به دلیل اعتقاد به عقایدی خاص یا انجام فعالیت‌هایی خاص یا محکومیت‌های کیفری در موارد خاص، دانشجو از ادامه‌ تحصیل محروم شود یا آنکه او را تحت حالت ویژه‌ای قرار دهد که وضعیتی متفاوت و سخت‌تر نسبت به دانشجویان عادی داشته باشد». حال که تعریفی از این نهاد ابداعی به دست آوردیم به موضوع باز می‌گردیم تا مغایرت یا عدم مغایرت این نهاد را با قانون اساسی کشورمان بررسی کنیم. از آنجا که واضح است ستاره‌دار شدن دانشجویان نوعی محرومیت از حقوق مدنی است پس باید تصریح کرد که این مسئله یک مجازات کیفری است و نه یک تنبیه اداری لذا بر اساس اصل قانونی بودن جرم و مجازات که به آن در اصل سی‌وششم قانون اساسی به دقت تصریح شده است دولت، وزارت علوم یا هر نهاد دیگری صلاحیت اعمال چنین مجازاتی را ندارند چراکه «مجازات و اجرای آن باید از طریق دادگاه صالح و به موجب قانون باشد.» با همین یک اصل نیز می‌توان ثابت کرد که این اقدام تا به امروز عملی خلاف قانون اساسی بوده است اما توجه به اصل بیست ودوم قانون اساسی نیز خالی از لطف نیست که تصریح می‌کند «حقوق اشخاص از تعرض مصون است مگر در مواردی که قانون تجویز کند.»

گرچه در حال حاضر قانونی در این زمینه به تصویب نرسیده است اما بی فایده نیست به این پرسش نیز پاسخ دهیم؛ مجلس که طبق اصول هفتادویکم و هفتادودوم نمی‌تواند قانونی مغایر با قانون اساسی وضع کند آیا می‌تواند قانونی در زمینه ستاره‌دار كردن دانشجویان به تصویب برساند و به این مجازات حالت قانونی دهد یا خیر؟ در پاسخ باید گفت البته آن حالت از وضعیت موجود بهتر خواهد بود اما به نظر می‌رسد وضع چنین قانونی نیز مغایر با قانون اساسی است چراکه در مورد ستاره‌دار شدن دانشجویان به دلیل اعتقاد به عقایدی خاص اصل بیست‌وسوم تصریح می‌کند: «تفتیش عقاید ممنوع است و هیچکس را نمی‌توان به صرف داشتن عقیده‌ای مورد تعرض و مؤاخذه قرار داد.» در مورد دیگر دلایل یعنی اقدامات خاص یا سابقه محکومیت در موارد خاص نیز باید گفت از آنجا که موازین شرع مقدس نه تنها دستور به تبعیض در این موارد نمی‌دهد بلکه توجه فراوانی نیز به جامعه‌پذیری و تربیت انسان‌ها دارد پس باید همه‌ شهروندان در این زمینه یکسان و مساوی باشند و از تمامی‌حقوق خود بهره‌مند شوند چراکه اصل بیستم قانون اساسی مقرر می‌دارد «همه افراد ملّت اعم از زن و مرد یکسان در حمایت قانون قرار دارند و از همه حقوق انسانی، سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی با رعایت موازین اسلامی‌برخوردارند» و ضمناً در بند سوم اصل سوم به «تسهیل و تعمیم آموزش عالی» اشاره شده است که واضح است تصویب چنین قانونی مانعی برای تعمیم آموزش عالی است. به هر حال در شرایط فعلی امیدواریم دولت جدید طبق وعده‌های خود به این مسئله‌مغایر با قانون اساسی برای همیشه پایان دهد به خصوص که ادامه‌ این روند به مصلحت جامعه نیز نیست چراکه این مسئله هم به امنیت روانی شهروندان و هم به شأن نظام حقوقی جمهوری اسلامی‌ایران لطمه می‌زند و بهانه‌ای در دست معاندان و بدخواهان می‌شود. با این وجود اگر دولت در این زمینه به وعده‌ خود عمل نکند دانشجویان ذی‌حق می‌توانند براساس ماده 10 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری به دیوان شکایت کنند و علاوه بر مستندات پیش گفته با استناد به اصل انتظار مشروع، براساس ماده 11 همان قانون درخواست «لغو اثر از تصمیم و اقدام مورد شکایت بكند».

سعید مظاهری‌رضا*

كارشناس حقوقي

 

 

منبع- نویسنده: دانشنامه حقوق : http://lawwiki.ir

لایک و ارسال این مطلب در فیس بوک
ارسال این مطلب به یک دوست : File engine/modules/imp.send.news/send_news.php not found.
بازدید کننده گرامی ، شما به عضویت سایت در نیامده اید.
پیشنهاد می کنیم در سایت ثبت نام کنید و یا وارد سایت شوید.

دیدگاه شما
نام شما:
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم):
پررنگ کج خط دار خط دار در وسط | سمت چپ وسط سمت راست | قرار دادن شکلک قراردادن لینکقرار دادن لینک حفاظت شده انتخاب رنگ | پنهان کردن متن قراردادن نقل قول تبدیل نوشته ها به زبان روسی قراردادن Spoiler
سوال:
دو بعلاوه دو (به عدد)   پاسخ:
اشتراک ایمیل 

شما می توانید با ارسال ایمیل خود ، بصورت رایگان مشترک دانشنامه و انجمن شده و از بروزسانیها مطلع شوید. لازم به ذکر است ایمیل های ثبت شده به هیچ وجه منتشر نخواهد شد و کاربران میتوانند ایمیل خود را بدون دغدغه و ترس از انتشار ایمیلشان اقدام به اشتراک نمایند

بپرسيد،مشاوره حقوقي آنلاين - مرجع پاسخگويي به سوالات حقوقي ،کيفري،نيروهاي مسلح ، حقوق کار-پرسشهاي حقوقي