شرحی بر حقوق و مديريت ثبت اختراع


ثبت نام در سایت    ورود به سیستم
اجازه


شرحی بر حقوق و مديريت ثبت اختراع

رده: + مجموعه مقالات / حقوق مدني / حقوق ثبت

(تحولات بين المللي اخير در زمينه حقوق ثبت اختراع )

حقوق مديريت ثبت اختراع به عنوان يكي از شاخه هاي اصلي حقوق مالكيت معنوي (مالكيت فكري ) از موضوعات اساسي كنوانسيون پاريس در حمايت از مالكيت صنعتي است . بخش اول اين مقاله در فصلنامه شماره 12 ديدگاههاي حقوقي از نظر گراميتان گذشت . مقاله حاضر نيز بر مبناي گزارشي تهيه شده كه در كنفرانس جولاي 1996 كشورهاي آسيا و اقيانوسيه توسط آقاي هانزباردل (ethedraB znieH) وكيل ثبت اختراعات آلمان در سريلانا- كلمبو ارائه گرديد و طي آن ضمن ملاحظات خاص در رابطه با لزوم حمايت از حقوق ثبت اختراعات به بحث و بررسي پيرامون موقعيت كشورهاي در حال توسعه ،تحول وتكامل سيستم ثبت اختراع ، معاهده همكاري ثبت اختراعات (ydaeT noitarepooC tnetaP) كنوانسيون حقوق ثبت اختراعات اروپا (noitnevnoC tnetaP naeporuE) مهلت بين المللي جهت ثبت اختراع در كشورهاي عضو، قلمرو حمايت از حقوق ثبت اختراع و در مجموع تحولات بين المللي اخير در زمينه حقوق ثبت اختراع پرداخته است .




ملاحظات اساسي

اجازه دهيد با چند اظهار اساسي شروع كنيم :

1) از حق اختراع همواره وكرارا " بعنوان يك حق انحصارري ياد ميشود. آنطوريكه ما از حق انحصاري درك مي كنيم انحصار عبارت از يك قاعده يا آئين نامه باز است كه بويله آن فقط به دارنده يا صاحب حق انحصاري به بخش خاصي از بازار اجازه ورود داده مي شود. مثالي كه مي توان در اين مورد ذكر كرد عبارت از تجارت انحصاري تنباكو و كالاهاي ذيربط آن مثل سيگارت است . مثال ديگر انحصاري كشوري (ملي ) مخابرات از راه دوراست .

برخلاف اين موارد، حق ثبت اختراع عبارت از حق مالكيتي در زمينه يك خلاقيت تكنيكي ، يعني اختراع است . مالكيت در چهارچوب اصل وسعت نظر نظم و حقوق نقش تعيين كننده اي را ايفاء مي كند. هيچ فرد منطقي ومعقولي منكر اين امر نخواهد بود كه نقاش يك تصوير بعنوان يك اثر يا قطعه هنري مالك تصويري خواهد بود كه با رنج و تلاش آنرا خلق نموده است .

2) همين اصل بايستي در مورد يك اختراع تكنيكي هم كه معمولا " در جهت خلق آن تلاش و كوشش قابل توجهي ضشروري است مورد استناد و كاربرد واقع شود. يك سرمايه گذاري متناسب نيز بايستي در چنين تلاش و كوشش جلوگر باشد پيشرفتهاو تحولات تكنيكي مستلزم وجود مهندسين آزمايشگاهها و غيره است كه بايستي براي فراهم نمودن اينها سرمايه گذاري نمودو پول پرداخت كرد. اگر مخترعي بتواند راز اختراع خود را حفظ نمايد در اينصورت ممكن است تا حدودي مال يا ملك خود را حفظ و تامين نمايد. اما اگر مخترع قصد دارد كه اختراع خود را به بازار عرضه نموده واز اين طريق در خدمت مصرف كننده باشد، بدون داشتن حمايت ثبت اختراع اين خطر او را تهديد مي كند كه اختراع او به جهت جذابيت آن فورا " كپي و تقليد خواهد شد. معمولا " كپي كننده يا فرد تقليدگر در وضعيتي است كه مي تواند موضوع اختراع را ارزانتر از مخترعي توليد كند كه اين مخترع مجبور است قيمت محصول خود را با محاسبه هزينه هاي تحول تكنيكي و فن آوردي يا به عبارت ديگر، با احتساب سرمايه گذاريهاي ذيربط خود بسدت آورد. بالعكس ، تقليد كننده به هيچ وجه بارچنين هزينه هائي را بدوش نمي شكد.

3) تجربه به ما نشان ميدهد كه در يك كشور صنعتي بدون داشتن حمايت حقوق ثبت اختراع تمام شركتهاوموسسات پيشتاز تجاري كه بطور قابل توجهي در تحولات تكنيكي جديد سرمايه گذاري مي كنندخيلي زورد نابود و مضمحل مي شوند، حداقل در رابطه با مركزيت تحول و پيرفتشان ، زيرا آنها نمي توانند با موسسات تقليدگر يا كپي كننده رقابت كنند. نتيجه فقدان حمايت حقوق ثبت اختراع اين است كه موسسه تجاري مراقب رقباي خود است كه ببيند تا چه حدودي ودر چه زمينه اي آنها محصولات جذاب جديد خلق مي كنند تا اينكه دراسرع وقت ممكن آنها را كپي كند. پيامد يا نتيجه منطقي اين كارعبارت از اينست كه تحقيق تكنيكي بدون حمايت حقوق ثبت اختراع مي ميرد و از بين مي رود. براي اين تحول مثال روشني وجود دارد: كشورهائي كه فاقد حمايت از مواد داروئي هستند صنعتي ندارند كه به اتكاي خود محصولات داروئي پيشرفته يا تحول گران قيمت است و بايد متعاقبا " بوسيله قيمت محصولات بازگردند.

در اين قبيل كشورها ما غالبا " فقط كپي كننده ها يا تقليد گراني را داريم كه معمولا " بدترين نوع محصولات را عرضه مي كنند.

4) اساسا " حمايت از حقوق ثبت اختراع عبارت است از حمايت از سرمايه گذاري لازم براي ساخت يا خلق اختراعات ، اين سرمايه گذاريها بي فايده و عبث خواهد بود اگر نتوان رقبا را ازكپي كردن محصولات اختراعي جديد جلوگيري كرد. وضعيت كشاورزي را در نظر بگيريد كه در بها رسيب زميني هاي خودرا مي كار تا اينكه در پائيز آنها را برداشت كند. كاشت سي زميني سرمايه گذاري اوست كه با مالكيت او روي زمين و سيب زميني هاي سبز شده حمايت مي شود. اين امر باور نكردني است كه تصور كنيم هر كس مجاز به برداشت سيب زميني از اين زمين مزروعي خواهد بود.

ممكن است اظهار شود كه اين ملاحظات خيلي ساده هستند. اما نمونه هاي متعددي از اشتباه بين يك حق ثبت اختراع با يك حق انحصاري وجود دارند و اين قضيه مشهوري است كه حق انحصاري مفهوم يا دلالت ضمني بدي دارد. اين است دليل آنكه چرا اين اصول در آغاز بررسي وملاخظات مد نظر قرار داده شده است . اكنون با ذكر اين مقدمه موقعيت يك کشور در حال توسعه را بررسي مي نمائيم .


موقعيت يك كشور در حال توسعه :

آيا اين اصول در رابطه با يك كشور در حال توسعه اي كه هنوز صنعتي همراه با تحقيق و توسعه ارائه نداده است نيز معتبر است ؟ به اعتقاد ما، در هر مورد صنعتي كردن يا به عبارت ديگر، 

ايجاد مشاغل و فراهم آوردن سطح زندگي بالاتر بطور قاطع و موثر بستگي به سرمايه گذاري توسط شركتها وموسسات تجاري - صنعتي پيشتازدارد.

كشورهاي در حال توسعه انگيزه يا موجبات نيروي كار ارزانتر را در قبال آنچه كه در دسترس كشورهاي صنعتي است به اين كشورها(به كشورهاي صنعتي ) فراهم مي آورند. اين امر يكي از دلايل استقبال و روي آوري موسسات پيشتاز تجاري به ايجاد شعباتي از كارخانجات خود در كشورهاي در حال توسعه است تا كارفرآيند توليد را كه در کشورهاي صنعتي بسيار گران است به انجام برسانند. مثال بارز در اين خصوص صنعت الكترونيك است . قطعات راديو وتلويزيون اغلب در كشورهاي در حال توسعه ساخته مي شوند. معمولا " اين قبيل محصولات در كشور مبداء(وطن ) موسسه پيشتاز تجاري در تحت حمايت ثبت اختراع قرار مي گيرند ايجاد شعبات كارخانجات اين امكان رافراهم مي سازد كه دانش فني مناسب و مرتبط وارد كشور در حال توسعه بشود كه بدينوسيله كاركنان ومهندسين اين قبيل كشورهاكاملا " دروضعيتي قرار گيرند كه توليد چنين محصولاتي را به عهده گرفته و انجام دهند. اين امر قابل درك است كه يك موسسه پيشتاز ثبت اختراع (esirpretnE tnetaP) كه محوصلات خود را در كشور در حال توسعه به توليد مس رساند علاقمند است كه اين محصولات بلافاصله در همان كشور توسط ساير موسسات پيشتاز تجاري تقليد نو كپي برداري نشود كه البته اين امر معمولا " مشكل آفرين نمي باشد زيرا كه دانش فني كار وارد كشور مربوط گرديده است . مضافا" بر اينكه ، طبيعي است موسسه پيشتاز تجاري ، در انتظار است محصولات ذيربط يا به سمت آن موسسه بارگيري و ارسال شود و يا به سمت مشتريان آنها.

در اين رابطه گزارش يك مثال يا نمونه عملي خالي از فايده نيست :

يكي از موكلين آلماني آقاي هانز باردل كه توليد كننده ماشينهاي توليد كفش ميباشد توليد نوع خاصي از اين قبيل ماشينها را به يكي از كشورهاي بلوك شرق سابق انتقال داده بود. كمپاني شريك در كشور ذيربط نقشه ها، ترسيمات و مشخصه هاي مورد نيازجهت انتقال دانش را تحصيل كرده بود. در بدو امر همكاري با كمپاني شريك بخوبي پيش مي رفت تا اينكه موكل آلماني وي مطلع شد كه همين ماشينهائي كه مي بايست منحصرا " به موكل او ارسال مي شد در تعداد ديگري از كشورها نيز ظاهر گرديده است . كمپاني شريك با نقض قرارداد مربوطه معلومات و دانش فني نوع خاص اين ماشين را جهت ساخت اين ماشينها به منظور ارسال به ساير كشورها بر مبناي قيمتي كه خودشان تعيين كرده بودند، مورد استفاده قرار داده بود. تحقيق و بررسي اين موضوع در آن زمان خيلي دشورا بود زيرا آن طور كه ميدانيد كشورهاي بلوك شرق بسهولت قابل دسترسي نبودند. علي ايحال ماشين ذيربط در كشور كمپاني شريك از طريق حق ثبت اختراع حمايت نشد زيرا به جهت مشكلات زماني (محدوديت زماني )اين امر ممكن نبود. نتيجه اين رويدادها قطع فوري همكاري بود كه براي مدت زماني بسيار ثمربخش و مفيد واقع شد. اگر حمايت از حقوق ثبت اختراع در رابطه با ماشين مورد بحث در كشور كمپاني شريك موجود بود اين امكان وجود داشت كه از توليد مستقل جلوگيري بعمل آيد و در هر صورت اين امكان ميسر بود كه ادعاي خسارت بشود.

بنابراين نتيجه گيري كه ميتوان كرد اينست كه وجود حمايت از حقوق ثبت اختراع براي كشورهاي در حال توسعه هم حائز اهميت فراوان است ، زيرا اين امر انگيزه يا محرك خاصي براي موسسات پيشتاز تجاري کشورهاي صنعتي جهت سرمايه گذاري در كشورهاي در حال توسعه نه تنها در رابطه با توليد كالاهاي قراردادي جهت مصارف روزمره بلكه درجهت توليد محصولات صنعتي پيچيده تر نيز مي باشد.

مثال بارز صنعيت شدن يك كشور با معرفي يا ورود يك سيستم ثبت اختراع مدرن ، جمهوري خلق چين مي باشد. اين كشور رشد فزاينده صنعت خود را شاهد بوده و تجربه مي كند. سرمايه گذاران كشورهاي صنعتي نگران جلوگيري از تقليد و كپي محصولات جديد و جالب توليدي خود در چين از طريق حقوق حمايت از ثبت اختراع هستند. فعاليتهاي سرمايه گذاري قدرتمند موسسات پيشتاز تجاري در حال حاضر براين اساس در چين در حال انجام است . ملاحظات مذكور كلا" ما را به اين نتيجه گيري مي رساند كه حمايت از حقوق ثبت اختراع مدرن ، جمهوري خلق چين مي باشد. اين كشور رشد فزاينده صنعت خودرا شاهد بوده و تجربه مي كند. سرمايه گذاران کشورهاي صنعتي نگران جلوگيري از تقليد و كپي محصولات حديد و جالب توليدي خود درچين از طريق حقوق حمايت از ثبت اختراع هستند. فعاليتهاي سرمايه گذاري قدرتمند موسسات پيشتاز تجاري در حال حاضر بر اين اساس در چين در حال انجام است . ملاحظات مذكور كلا" ما را به اين نتيجه گيري مي رساند كه حمايت از حقوق ثبت اختراع با تاثيري بين المللي ضروري و لازم است .

 


حمايت از حقوق ثبت اختراع با تاثيري بين المللي ضروري و لازم است .


تحول و تكامل سيستم ثبت اختراع

آيا سيستم ثبت اختراع به نحوي خود عمل مي كند كه احتياجي به تحول و تكامل نداشته باشد؟ به نظر ما عكس قضيه صحيح است .سيستم بين المللي ثبت اختراع پيچيده و گران است . هزينه هاي فوق العاده سيستم بين المللي ثبت اختراع تحصيل حمايت لازم را خصوصا " در رابطه با موسسات تجاري كوچك و متوسط، خراب و معيوب مي سازد.


الف ) معاهده همكاري حقوق ثبت اختراعات TCP

(ytaerT noitarepooC tnetaP) مبنا و اساسي بنام كنوانسيون پاريس (1883 noitnevnoC siraP) در اختيار داريم كه يك سال حق تقدم (raeY ytiroirP) را براي ثبت اختراع در نظر گرفته است . مضاف بر اين ، ما معاهده همكاري حقوق ثبت اختراعات (TCP) را در اختيار داريم كه مخصوصا " توسط صنايع ساير متوسط و كوچك بكار گرفته مي شود. TCP دو تاثير اساسي را در بر دارد:

1)TCP كثرت و تعدد الزامات يا احتياجاتي كه سابقا " جهت ثبت اظهارنامه اختراع لازم واز كشوري به كشور ديگر متفاوت بود را هماهنگ مي نمايد و اظهارنامه واحدي را كه در سطح همه كشورهاي عضوTCP شناخته شده است جايگزين اين كثرت وتعددالزامات مي نمايد

2)TCP زمان بررسي و رسيدگي ثبت اظهارنامه هاي خارجي را تمديد مي نمايد و بدينوسيله هزينه هاي عمده و قابل توجه اظهارنامه ها ي خارجي در كشور مورد نظر را به تعويق مي اندازد يعني بمدت بيست ماه (20ماه ) و يا - در صورت استفاه از فصل دوم - بمدت سي ماه (30ماه ) از تاريخ حق تقدم به تعويق مي اندازد. اظهارنامه TCP منتهي به يك ثبت اختراع متحدالشكل در همه كشورهاي تعيين شده نمي گردد گرچه با هر يك از اظهارنامه هاي TCP در هريك ازكشورهاي تعيين شده با روشي معمول رفتار مي شود كه از نظر ملي (داخلي ) بر صدور گواهي ثبت اختراع مقدم مي گردد. فصل دوم TCP با بررسي مقدماتي بين المللي كه بايستي كشورهاي عضو TCP را وادار به پذيرش و توصيب نتيجه بررسي مقدماتي بين المللي در كشور خود بنمايد، قدمي در اين جهت است . اما قضيه در عمل اين نيست .مخصوصا " كشورهائي كه داراي سيستم بررسي ماهوي هستند، چنين روشي راحتي اگر گزراش بررسي مقدماتي بين المللي وجود داشته باشد، در داخل كشور انجام مي دهند. هر كشوري عادات ملي خود را دوست مي دارد وبه آن عشق مي ورزد. نتيجه نااميدكننده و حرماني كه مي ماند براي مخترعين و صنعت است كه عبارت از هزينه ها و مخارج عمده و قابل توجه مي باشد. در بسياري از كشورها حمايت از حقوق ثبت اختراع جهت بسياري از موسسات تجاري رايگان است .


ب) كنوانسيون حقوق ثبت اختراعات اروپائي - CPE

(noitnevnoC tnetaP naeporuE)

تاسيس و ابداع سيستم حقوق ثبت اختراعات كوشش در جهت كاهش هزينه هاي حمايت از حق ثبت اختراع در اروپاي غربي مي باشد.هرچند كه تاثير اين كاهش هزينه فقط در رابطه با روش بررسي در تعداد اندكي از كشورهاي اروپائي است كه داراي سيستم بررسي ماهوي ميباشد. در رابطه با كشورهائي كه داراي اختراعات ثبت شده هستند تغيير عمده اي بعمل نيامده زيرا عامل اصلي هزينه ، يعني ترجمه ها، دست نخورده و به همان صورت سابق باقي مانده است .


ج) معاهده حقوق ثبت اختراع TLP

(ytaerT waL tnetaP)

سازمان جهاني مالكيت معني (وايپو- opiW) با آماده نمودن پيش نويس معاهده حقوق ثبت اختراع TLP وتجديدنظرآن گام مهمي را برداشته كه هدف آن بخصوص هماهنگ نمودن قوانين ثبت اختراع كشورهاي عضو كنوانسيون پاريس ميباشد. پيش نويس معاهده مذكور بطور گستره و وسيع طي هشت كنفرانس كميته كارشناسان كه متشكل از هياتهاي نمانيدگي كشورهاي عضو كنوانسيون پاريس و هياتهاي نمايندگي سازمانها، متقاضيان و وكلاء ميباشد مورد بحث و بررسي واقع شده است . وايپو همواره در مراحل مختلف تهيه و آماده نمودن موافقت نامه هاي بين المللي به نحو موفقيت آميزي اجازه داده است كه حرف گروههاي ذينفع در خصوص موضوع مالكيت معنوي ،مخصوصا " مخترعين ومتقاضيان ثبت اختراع وهمچنين نمايندگان آنان شنيده شود

به اين گروه ها فرصتي كامل داده مي شود تا در جلسات ومجامع وايپو به ارائه نظرات و مواضع خود بپردازند.

اين معاهده پيش نويس نه تنها در بر دارنده تشريفات وفرمهاي ظاهري است بلكه قانون ثبت اختراع كلي را نيز شامل مي شود.

پيشنهاد اصلي يا اساسي اين معاهده شامل 39 ماده مي باشد كه از بين اين موادموادي كه به نظر حائز اهميت خاص هستند ذيلا " ذكر مي گردد:

1- حداقل الزامات براي تاريخ اظهارنامه (ماده 8).

2- چاپ وانتشار اظهارنامه همراه به گزارش تحقيق (سرچ ) بعداز 18 ماه (مواد15و1/16)

3- آخرين شروع بررسي و رسيدگي سه سال بعد از تاريخ اظهارنامه (ماده 2/16)

4- اصل شناسائي اولين نفري كه تقاضاي ثبت اختراع رامي نمايد بعنوان مخترع (eliF ot-tsriF)درتمام كشورهاي طرف قرارداد(ماده 2/9)

5- قابليت ثبت اختراع (ماده 11).

الف ) بديع بودن يا جديد بودن (نشريات در سراسر دنيا اعم از چاپي ، كاربردي ، شفاهي - بديع بودن مطلق ) (ماده 2/11).

ب)گام اختراعي (ماده 3/11).

6- مدت يا مهلت بين المللي (ماده 12).

7- حقوق و امتيازات اعطاء شده توسط حق ثبت اختراع (جلوگيري اشخاص ثالث ازاستفاده موضوع ثبت شده تحت حق ثبت اختراع (ماده 19)

8- وسعت يا دامنه حمايت و تفسير ادعانامه ها(ecnataviuqE) (ماده 21).

9- دوره 20 ساله حق ثبت اختراع (ماده 22).

اكنون درباره موادي بحث ميشود كه به نظر از ضروريات واجزاء لاينفك پيش نويس معاهده مي باشند. البته در جريان بحث ممكن است به ساير مواد نيز اشاره اي داشته باشيم :


الف ) مدت يا مهلت بين المللي

مهلت بين المللي مذكور در ماه 12 نقطه آغازين يك معاهده بين المللي بود.

يك دوره مهلت زماني در سيستم eliF fo tsriF (يعني مخترع كسي است يا اولين نفري است كه اختراع بنام او ثبت مي شود) درست تاثير يك تور ماهيگيري امن و محفوظ را دارا مي باشد. اين حداقل تاثير دوره مهلت زماني بود كه قبل از به اجراءدرآمدن كنوانسيون حقوق ثبت اختراعات اروپائي در آلمان وجود داشت . اين تور ياشبكه امن در موارد افشائات غير قابل اجتناب يا افشائات عمدي مخترع قبل از ثبت اظهارنامه اختراع از تاثير تخريبي بديع بودن آن و متعاقبا " بي اعتباري يا بي ارزش شدن گواهي اختراع بعدي جلوگيري مي كند.

بمنظور نشان دادن اهمين دوره مهلت زمان (doireP ecarG)مثال قايق بادي را بكار مي بريم .

اين وسيله ورزشي را به جهت طبيعت وساختار خاص آن تنهامي توان در ملاء عام و در مكاني بازمورد آزمايش قرار داد. ولي آيا تنها با آزمايش آن اين امكان وجود دارد كه تمام كيفيات و شرايط قايق راني و نقل و هدايت آنرا توسط فردي كه روي آن سوار است مورد مطالعه قرار داد؟ هر كس كه اطلاعاتي درباره قايقراني با انرژي باد دارد اينرا نيز مي داند كه چقدر بدست گرفتن قايق بادي - مخصوصا " اگر فردي مبتدي باشد- دشوار و مشكل است .

در چهارچوب يك سيستم تازه و نوظهور مطلق همانطوريكه وسيله كنوانسيون حقوق ثبت اختراع اروپائي تحرير يا تجويز گرديده ونيز توسط ماده 11 معاهده حقوق ثبت اختراعات (TLP) جايگزين شده ،اين امكان وجود دارد كه حمايت معتبري را تحت حقوق ثبت اختراعات مشابه يا برابر(يا مربوط به هم ) براي اين قبيل وسايل وتجهيزات بعد از انجام آزمايشات لازم در ملاء عام بدست آوريم .

مثال ديگري مربوط به دستگاههائي است كه جهت توليد كفش تكميل و بهبود مي يابند. اين دستگاهها بايستي قبل از اينكه آنها در رابطه با اختراعات نهائي ذيربط كامل تلقي شوند دركارخانه جات كفش سازي مورد آزمايش واقع شوند. اين آزمايشات را تنها ميتوان در كارخانجات توليدي كفش انجام داد و در اينجا معمولا " از دستيابي اشخاص ثالث نمي توان جلوگيري نمود. اين بدين معني است كه آزمايش اين دستگاهها بطور اتوماتيك خطر توليد هنر مقدم (rtA roirP) را با تاثير تخريبي كامل آن در رابطه با تازگي يا نوظهوري اختراعات ذيربط ايجاد مي نمايد.

مثال ديگر تكنولوژي ماشين هاي كشاورزي است كه فقط در ملاءعام قابل آزمايش است .

پيامد نتيجه اين سيستم تازه يا نو ظهور مطلق ، آنست كه تمام تكنولوژيهاي كه قابل توسعه و تكميل در پشت درهاي بسته هستند در مقابل سيار تكنولوژيهاي مذكور كه در آنها امرتحقيق و آزمايش تكميل و توسعه در ملاء عام غير قابل اجتناب است ، از وضعيت و موقعيت مطلوبتري برخوردارند. چنين وضعيت يا موقعيتي به جهت عدم تعيين واطمينان از اينكه آيا رقيب يا مقلد بعدي خواهد توانست اثبات نمايد كه آزمايش لازم چيز تازه يا نوظهوري را خلق كرده هنر مقدم (trA roirP) را تخريب و از بين برده ، كاملا " غير رضايت بخش است .

مشكلات مذكور را ميتوان يا دوره مهلت زماني از بين برد زيرا تاثير اين مهلت زماني عبارت از اينست كه افشائات مخترع دررابطه با اظهارنامه بعدي ثبت اختراع توسط مخترع ) آن توسط مخترع ثبت شود. نتيجتا " دوره مهلت زماني بر اساس معاهده حقوق ثبت اختراعات (TLP) از گذشته محاسبه مي شود يعني از زمان اولين تاريخ ثبت (تاريخ تقدم ) اظهارنامه ذيربط اختراع و از هنگام ثبت اظهارنامه اول و اظهارنامه هاي بعدي كه براساس كنوانسيون پاريس به ثبت مي رساند داراي اثر و اعتبار مي باشد بطوريكه عبارت ((دوره مهلت زماني بين المللي )) كاملا " قابل توجيه است .

دوره مهلت زماني بين المللي مخصوصا" براي دانشگاهها وموسسات علمي حائز اهميت است زيرا دانشمندان كارهاي تحقيقاتي انجام ميدهند كه منجر به اختراعات مهم مي گردد. عادت معمول دانشمندان اينست كه احساس مي كنند موظفند نتايج تحقياقت خود را بلافاصله و فورا" چاپ و منتشر نمايند كه تاثير اين اقدام عبارت از، ازبين بردن چيز تازه و نوظهور در سطح جهاني است .

معرفي يا ايجاد دوره مهلت زماني بين المللي سريعا" اين مشكلات را حتي در ايالات متحده از بين خواهد برد. در ايالات متحده در حال حاضر يك دوره مهلت زماني يك ساله وجود دارد كه فقط تاثير ملي يا داخلي دارد. بعبارت ديگر فقط در داخل كشور معتبر است . اين بدين معني است كه يك دوره مهلت يك ساله از زمان گذشته يعني از تاريخ ثبت در ايالات متحده محاسبه مي شود. نتيجتا " هر گونه چاپ يا انتشار توسط يك مخترع كه بعدا " بعنوان نفر اول اظهار نامه اي را خارج از ايالات متحده و سپس طبق كنوانسيون پاريس در پايان سال حق تقدم به ثبت رسانده باشد، مشول دوره مهلت زماني ايالات متحده نمي شود زيرا، در اين مثال ، چاپ و انتشار قبل از تاريخ حق تقدم انجام شده است .

اين ، دليل ساده اين امر است كه چرا فقط يك دوره مهلت زماني بين المللي مفيد معني وفايده است كه طي آن دوره مهلت زماني از زمان گذشته يعني از تاريخ حق تقدم محاسبه مي شود.

در اينجا لازم به ذكر است كه متاسفانه تعدادي از كشورها گويا مخالف هر گونه دوره مهلت زماني هستند.


ب ) مخترع نفر اولي است كه اختراع را به ثبت مي رساند

(eliF ot -tsriF)

اصل (eliF ot-tsriF) در تمام كشورهاي طرف قرارداد (ماده 2/9 يكي از مشكلات بحث انگيز معاهده حقوق ثبت اختراعات ( TLP) است زيرا اين اصل ايالات متحده را متعهد وملزم مي كند كه سيستم tnevnI ot -tsriF (مخترع نفر اولي است كه اختراع را انجام داده ) را كنار بگذارد. بجز ايالات متحده تنها كشور فيليين است كه سيستم eliF ot - tsriF را اجراء مي كند. در حاليكه كل دنيابه غيراز اين دو كشور براساس سيستم eliF ot- tsriF عمل مي كنند. كانادا هم اكنون كشوري است كه سيستم eliF ot-tsriF را انجام مي دهد. اين كشور چند سال پيش از سيستم tnevnI ot-tsriF به سيستم eliF ot- tsriF تغيير رويه داد.

بسياري از كارشناسان ثبت اختراع ايالات متحده سيستم tnevnI ot-tsriF بعنوان سيستمي كه در قانون اساسي اين كشور لنگر انداخته و محكم بسته شده است محسوب مي دارند. مخالفت اين گروه از اين قرار است كه سيستم tnevnI ot-tsriF تنها سيستم عادلانه ثبت اختراع براي بسياري از مخترعين و متقاضيان ثبت اختراع ايالات متحده ميباشد مخصوصا " به جهت اينكه يك دوره مهلت زماني براحتي امكان افشاي عام (آشكارسازي عمومي ) وسيله مخترع را فراهم مي سازد و اين كار مخترع يا متقاضي را قادر مي سازد كه اختراع ذيربط را از جهت تكنيكي يا تجارتي قبل از تهيه و ثبت اظهارنامه اختراع مورد آزمايش و امتحان قرار دهد. نمي توان در مخالفت گفت كه سيستم tnevnI ot-tsriF به بسط و توسعه افشاي اظهارنامه ها كمك مي كند و بعلاوه در كوشش و تلاش در ثبت اظهار نامه هائي كه بنظر نمي رسد از نظر تكنيكي ياتجاري نويد بخش باشند صرفه جوئي مي شود.

بخشي از صنعت ايالات متحده بنام صنعت صادرات (شركتهاي چند مليتي ) ابراز علاقه به معرفي سيستم eliF ot -tsriF در ايالات متحده نموده است . متقاضيان ايالات متحده كه امكان ثبت اظهار نامه هاي خارجي را دارند وضعيت خود رااز قبل در رابطه با استاندارد eliF ot-tsriF منطبق نموه اند. كشورهائي كه اصولا " مخالف دوره مهلت مزاني هستند( مانند هلند، فرانسه ، سوئيس )تنها در صورتي آ 'ادگي پذيرش دوره مهلت زماني بين المللي را دارند كه ايالات متحده سيستم خود را ازtnevnI ot- tsrIFبه eliF ot-tsriF مبدل نمايد. بنظر اين دسته از کشورها در رويه فعلي حقوق ثبت اختراعات ايالات متحده تبعيض عليه خارجيها وجود دارد.

در حال حاضر براساس بند104 حقوق ثبت اختراعات ايالات متحده سيستم tnevnI ot -tsriF در ايالات متحده فقط اعمال و اقداماتي را برسميت مي شناسد كه قبلاً از تاريخ اظهارنامه ايالات متحده در اين کشور انجام شده باشد، اين امر در بر دارنده اشكال يا وضع نامساوي براي خارجيها است هر چند كه اصل ((رفتار ملي )) تضمين شده به وسيله كنوانسيون پاريس بدان صورت نقش نمي شود. آمريكائيها از مدتهاي طولاني اظهار داشته اند كه هرخارجي ميتواند از مزاياي مذكور در حقوق ثبت اختراعات ايالات متحده بطور ساده با اجراي اقدامات لازم در ايالات متحده استفاده نمايد. البته اين قاعده حقوقي (مذكور در حقوق ثبت اختراع آمريكا) بخاطر موافقت نامه spirT (thgiR ytreporP lautcelletnI fo stce[sA detateR edarT) (جبنه هاي تجارتي حقوق مالكيت معني ) تغيير داده شده بنحوي كه اعمال و اقدامات در كشورهاي خارجي نيز در چهارچوب سيستم tnevnI ot - tsriF ايالات متحده برسميت شناخته خواهد شد، اين اصلاحيه از اول ژانويه 1996 به مراحله اجرا گذارده شده است .

اشكال اصلي وعمده سيستم tnevnI ot- tsriF اين است كه يك متقاضي يا يك صاحب اختراع هرگز نمي داند كه آیا ممکن است رقيبي ناگهان و به يكباره ظاهر شده و براي اختراع واحدي كه او مستقلا " بعمل آورده تاريخ قبل ادعا نمايد يعني بعبارت ديگر ادعا كند كه اين اختراع را من قبلا " طي اين تاريخ بعمل آورده ام .

رويه ذيل ، يعني مداخله اي كه طي آن اين آزمايش بعمل مي آيدكه چه كسي اولين مخترع بوده است ، بسيار پيچيده و پر هزينه است بنحوي كه براي موسسات تجاري كوچك دشوار است كه اين رويه را تا پايان تلخ آن تحمل كنند.

اما درچهار چوب سيستم eliF ot-tsriF انكار غير ممكن است زيرا در هر زمان اداره ثبت اختراعي كه اولين اظهارنامه در آن ثبت گرديده مي تواند سن دقیق تقدم تصديق شده اي را صادر نمايد كه بوسيله آن آشكار سازي وافشاي خاص در تاريخ معين گواهي شده است . تحت سيستم eliF ot-tsriF متقضاي اين امنيت را دارا است كه تمامي اظهارنامه هاي مطرح و معلق ثبت اختراع با تاريخ احتمالي قبلي بايستي بعد از18 ماه از تاريخ حق تقدم چاپ ومنتشر شوندبطوريكه وضعيت حقوقي تاريخ تشكيل پرونده او(تاريخ ثبت اظهارنامه )حداقل 18ماه پس از تاريخ تشكيل پرونده كاملا " روشن گردد بدون امكان اينكه سالها بعد متقاضي ديگري با ادعاي تاريخ تشكيل پرونده مقدم (قبلي ) بتواند اظهار وجود كند. چاپ وانتشار مقدم همراه با سيستم eliF ot - tsriF امنيت لازم را در مقابله با زيردرياي هائي كه بعدا " در قالب ادعاها يا وانمودهاي مخترعين ديگري كه مدعي تاريخ قبلي (سبق تاريخ ) اختراع هستند بوجود مي آورد.


ج - تفسير ادعاها

آخرين نكته كه ذيلا " شرح داده مي شود عبارت از وسعت وقلمرو حمايت از حقوق ثبت اختراع و تفسير ادعاها ميباشد( ماده 21) جوهر اصلي هسته مركزي اين ماده تعريف ((تعادل ) (ecnalaviuqE) است . هر كسي كه به شغل وكالت اشتغال دارد مي داند كه دراختلافاتي كه يك موضوع حق اختراع بطريقي مورد استفاده قرار گرفته باشدكه دقيقا " همسان وبرابر با كلمات ادعاها باشد بسيار نادر است . يك فرد متخلف يا ناقض حقوق كه از آموزش حق ثبت اختراع استفاده مي كند درد و رنج زيادي را متحمل مي شود تا تجسم (چيزي را كه دربر دارد- منظور خلق وخوي تجاوز به حقوق ديگران وتخلف است ) خود را از عبارت يا كلمه ادعا دور كرده و بزدايد. اين فرد متخلف تجسم خود را در رابط با اوصاف ومشخصات ادعا بطريقي تعديل نموده واين تجسم را با اوصاف ومشخصاتي كه به نحوي نسبتا " مشابه عمل مي كنند به سمت محدوده ومنطقه اي سوق مي دهد كه بطور نزديك و بدون فاصله مشمول اين ادعا نشود يا به عبارتي با اين ادعا قرابت ومشابهت نزديك نداشته باشد. سئوالي كه بايد در يك اختلاف پاسخ داده شود اينست كه آيا خصوصيات بااوصاف كه نحو مشابه عمل مي كنند معادل هائ هستند كه ميتوان آنها را مشمول دايره حمايت از حقوق ثبت اختراعات قرار داد يا خير؟

وكلاي ثبت اختراعي كه با دعاوي حقوق ثبت اختراع سروكاردارند به تجربه مي دانند كه يك سيستم ثبت اختراع بدون دكترين تعادل براي مخترعين و صنايع ، بي مصرف و بلااستفاده خواهد بود. در كشورهائي كه دعاوي نقض حق ثبت اختراع حائز نقشي است اهميت تعادل را اعلام مي كنند. اين امر حتي حائز اهميت بيشتري است زيرا سيستم ثبت اختراع بر مبناي اصل چاپ و انتشار اختراع حمايت شده استوار است . اين چاپ و انتشار معمولا "18 ماه پس از تاريخ حق تقدم انجام مي شود بطوريكه تمام رقباي يك متقاضي خيلي زود اين امكان را مي يابند كه از آموزشها يا اطلاعات مندرج در يك اظهار نامه ثبت اختراع مطلع شوند اين آموزش هر رقيبي را قادر مي سازد كه مراتب هر گونه حيله يا پيشدستي مندرج در عبارت ظاهرادعاها با استفاده از اوصاف ومشخصات مشابهي كه از نظر ماهوي يا بطور عمده همان وظيفه خاص را با همان نتيجه مشابه اجراء مي كنند،باشد. هيچ متقاضي يا وكيلي هرگز به هنگام تهيه پيش نويس ادعاها در وضعيتي نيست كه تخلف يا نقض حقوق محتملي را پيش بيني نمايد. اگر ما چشم بصيرت داشتيم و نها بين بوديم اين امر ممكن و آسان بود كه به هنگام تهيه پيش نويس كار اصلي راجع به اظهارنامه ثبت اختراع ، هرگونه تخلف يا نقض حقوق محتمل آتي را نيز مد نظر قرار داده و مورد رسيدگي و ملاحظه قرار مي داديم .

متاسفانه اين امر ممكن نيست بطوريكه ما مجبور هستيم با عدم توانائي خود در پيش بيني هرگونه نقض حقوقي در آینده زندگي كنيم . ما تنها تجربه و تصور يا تجسم خود را جهت از عهده بر آمدن اين قبيل وقايع و رخدادهاي آتي دارا هستيم . تنها را خروج ازاين وضعيت نوميدانه وارونه ، (دكترين تعادل ))است .

بنابراين در حرفه ثبت اختراعات ، بايتسي صميمانه از اقدام وايپو(opiV) جهت گنجاندن ماده 21 درTLP (معاهده حقوق ثبت اختراعات ) كه به موضوع ((تعادل )) در اين معاهده مي پردازداستقبال كنيم .

معاهده پيش نويس مقرر مي دارد(ماده 2/21) كه :

((يك ادعا نه تنها در بردارنده كليه عناصر اظهار شده در ادعاها خواهد بود بلكه فرض بر اينست كه معادلها را نيز شامل مي شود)). معاهده پيش نويس همچنين در بردارنده تعاريفي ازتعادل است كه از ميان اين تعاريف مورد ذیل كه شانس بيشتري براي پذيرش و تصويب دارد ذكر مي شود. اين تعريف مقرر مي دارد:

((يك عنصر يا عامل (يك عنصر معادل ) بطور كلي هنگامي معادل يك عنصر ديگر، آنطوريكه در ادعا بيان گرديده تلقي خواهد شد كه در زمان هرگونه تخلف يا نقض ادعائي ، حداقل شرايط ذيل دررابطه با اختراع ادعا شده حاصل شده باشد:

عنصر يا عامل معدل از نظر ماهوي همان وظيفه خاص را و بطور عمده به همان طريق اجراء كند و بطور عمده يا ماهوي همان نتيجه را توليد نمايد كه عنصر يا عامل احضار شده در ادعا)).

پذيرش يا تصوب اين ماده يا بعبارت ديگر، شناسائي بين المللي (جهاني ) تعادل در يك قلمرو تعريف شده ومشخص گام بزرگي در جهت اعمال و اجاري بهتر حقوق ثبت اختراعات در صحنه بين المللي خواهد بود.

متاسفانه TLP (معاهده حقوق ثبت اختراعات ) توسط برخي محافل ايالات متحده آمريكا شديدا " مورد حمله واقع شده است بطوريكه تنها راه ادامه كار روي TLP كاهش آن به موضوعات خاص و صرف رسمي بطوريكه تنها راه ادامه كار روي TLP كاهش آن به موضوعات خاص و صرف رسمي است . اگر بشود راحع به اين موضوع به توافقي رسيد ممكن است بتوان ايالات متحده را نيز جهت احياي كل معاهده آماده نموده . اين امر بستگي به وضعيت سياسي در ايالات متحده دارد كه ممكن است ظرف چند سال آينده تغيير يابد:TLP كوچك بهتراز اينست كه هيج چيز نداشته باشيم بعبارت ديگرTLP كوچك بهتر از هپچ است . در مقابل اين سابقه بود كه يك اجلاس مشورتي براي آمادگي بيشتر كنفرانس ديپلماتيك جهت انعقاد معاهده حقوق ثبت اختراعات (TLP) بين 12-8 ماه مه 1995 تشكيل گرديد. هياتهاي نمايندگي تعداد 97 كشور عضشو وايپو و/يا عضو سازمان ملل متحدكه در اين اجلاس شركت داشتند همراه با 5 سازمان بين الدولي و19 سازمان غير دولتي بعنوان نظار، بالا تفاق به دبيركل وايپو توصيه كردند كه از جلسه سپتامبر1995 مجمع عموي وايپو و مجمع اتحاتدي پاريس بخواهد كه راجع به موضوعات ذيل اتخاذ تصميم نمايد:طريقه ديگي جهت پيشرفت وارتقاي هماهنگ سازي ،ء مخصوصا " در رابطه با موضوعات مربوط به تشريفات اظهارنامه هاي ملي و منطقه اي ثبت اختراع شامل موضوعاتي از قبيل ، امضاءها، تغيرات اسامي و آدرسها تغيير مالكيت ، اصلاح اشتباهات ، احضار نظر در خصوص در عمدي ، نمايندگي ، آدرس خدمات ، محتويات حداقل بخش درخواست اظهارنامه ،و استفاد از فرمهاي مدل بين الملي و همچنين توصيه شده كه دواجلاس يا اجلاسهاي بيشتر كميته كارشناسان جهت بحث و بررسي پيرامون اين موضوعات قبل اجلاسهاي سپتامبر1997 مجامع مذكور توسط وايپو سازماندهي شود.

در هر صورت ما نبايستي از تلاشها وكوششهاي خود جهت برقراري يك هماهنگي كامل نه تنها در رابطه با تشريفات وفرمهاي ظاهربلكه همچنين در رابطه با مقررات ماهوي حقوق ثبت اختراع كه سرانجام تصويب و پذيرفته خواهد شد بازايستيم .


پي نوشت :
نويسنده : ذبيح الله اولاد

منبع- نویسنده: دانشنامه حقوق : http://lawwiki.ir

لایک و ارسال این مطلب در فیس بوک
ارسال این مطلب به یک دوست : File engine/modules/imp.send.news/send_news.php not found.
بازدید کننده گرامی ، شما به عضویت سایت در نیامده اید.
پیشنهاد می کنیم در سایت ثبت نام کنید و یا وارد سایت شوید.

دیدگاه شما
نام شما:
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم):
پررنگ کج خط دار خط دار در وسط | سمت چپ وسط سمت راست | قرار دادن شکلک قراردادن لینکقرار دادن لینک حفاظت شده انتخاب رنگ | پنهان کردن متن قراردادن نقل قول تبدیل نوشته ها به زبان روسی قراردادن Spoiler
سوال:
چهار بعلاوه چهار(به عدد)   پاسخ:
اشتراک ایمیل 

شما می توانید با ارسال ایمیل خود ، بصورت رایگان مشترک دانشنامه و انجمن شده و از بروزسانیها مطلع شوید. لازم به ذکر است ایمیل های ثبت شده به هیچ وجه منتشر نخواهد شد و کاربران میتوانند ایمیل خود را بدون دغدغه و ترس از انتشار ایمیلشان اقدام به اشتراک نمایند

بپرسيد،مشاوره حقوقي آنلاين - مرجع پاسخگويي به سوالات حقوقي ،کيفري،نيروهاي مسلح ، حقوق کار-پرسشهاي حقوقي